संयुक्त संरक्षण सेवा सीडीएस २ परीक्षा २०२५ - UPSC CDS II Bharti 2025
केंद्रीय लोकसेवा आयोग (UPSC) दरवर्षी संयुक्त संरक्षण सेवा (Combined Defence Services - CDS) परीक्षेचे आयोजन करते. या परीक्षेमार्फत भारतीय लष्करी अकादमी (IMA), भारतीय नौदल अकादमी (INA), भारतीय हवाई दल अकादमी (AFA) आणि अधिकारी प्रशिक्षण अकादमी (OTA) मध्ये अधिकारी पदावर निवड करण्यासाठी तरुण व उत्साही उमेदवारांची भरती केली जाते. ही परीक्षा देशातील प्रतिष्ठित परीक्षांपैकी एक असून, भारतीय संरक्षण दलात सेवा करण्याची आणि देशाच्या सुरक्षेत योगदान देण्याची एक सुवर्णसंधी प्रदान करते. जाहिरात क्रमांक 11/2025.CDS-II अंतर्गत, संयुक्त संरक्षण सेवा परीक्षा (II), २०२५ साठी एकूण ४५३ जागांसाठी ऑनलाईन अर्ज मागविण्यात येत आहेत. ही भरती प्रक्रिया संरक्षण दलात एक उज्ज्वल कारकीर्द घडवू इच्छिणाऱ्या पदवीधर युवक-युवतींसाठी एक आव्हान आणि संधी आहे.
जागा तपशील
| पद | संख्या |
|---|---|
| भारतीय भूदल (मिलिटरी) अकादमी (IMA), डेहराडून | 100 |
| भारतीय नेव्हल अकादमी (INA), एझीमाला | 26 |
| हवाई दल अकादमी (AFA), हैदराबाद | 32 |
| ऑफिसर्स ट्रेनिंग अकॅडेमी (OTA), चेन्नई (पुरुष) | 276 |
| ऑफिसर्स ट्रेनिंग ॲकॅडमी (OTA), चेन्नई (महिला) | 19 |
| एकूण जागा | 453 |
शैक्षणिक पात्रता
- • भारतीय भूदल (मिलिटरी) अकादमी (IMA) आणि ऑफिसर्स ट्रेनिंग अकॅडेमी (OTA) (पुरुष व महिला) साठी:
- • मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची कोणत्याही शाखेतील पदवी (Graduate) किंवा समकक्ष.
- • भारतीय नेव्हल अकॅडेमी (INA) साठी:
- • मान्यताप्राप्त विद्यापीठ/संस्थेतून अभियांत्रिकी (Engineering) शाखेतील पदवी.
- • हवाई दल अकॅडेमी (AFA) साठी:
- • मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची कोणत्याही शाखेतील पदवी (१०+२ स्तरावर भौतिकशास्त्र आणि गणित विषय असणे आवश्यक) किंवा अभियांत्रिकी (Engineering) शाखेतील पदवी.
- • टीप: अंतिम वर्षाच्या परीक्षेला बसलेले उमेदवार देखील अर्ज करू शकतात, परंतु त्यांनी एसएसबी मुलाखतीच्या वेळी (किंवा UPSC ने निश्चित केलेल्या तारखेपूर्वी) पदवी उत्तीर्ण झाल्याचे प्रमाणपत्र सादर करणे अनिवार्य असेल.
वयोमर्यादा
- • उमेदवारांची जन्मतारीख खालील नमूद केलेल्या कालावधीत असावी आणि ते अविवाहित असावेत (OTA महिला उमेदवारांसाठी काही शिथिलता आहे, कृपया सविस्तर जाहिरात पहावी):
- • भारतीय भूदल (मिलिटरी) अकादमी (IMA) साठी: जन्म ०२ जुलै २००२ ते ०१ जुलै २००७ दरम्यान झालेला असावा. (केवळ अविवाहित पुरुष उमेदवार)
- • भारतीय नेव्हल अकॅडेमी (INA) साठी: जन्म ०२ जुलै २००२ ते ०१ जुलै २००७ दरम्यान झालेला असावा. (केवळ अविवाहित पुरुष उमेदवार)
- • हवाई दल अकॅडेमी (AFA) साठी: जन्म ०२ जुलै २००२ ते ०१ जुलै २००६ दरम्यान झालेला असावा. (वय २४ वर्षे पूर्ण झालेल्या आणि कमर्शियल पायलट लायसन्स (CPL) असलेल्या उमेदवारांना वयोमर्यादेत २ वर्षांपर्यंत सूट मिळू शकते. केवळ अविवाहित उमेदवार).
- • ऑफिसर्स ट्रेनिंग अकॅडेमी (OTA) (पुरुष) साठी: जन्म ०२ जुलै २००१ ते ०१ जुलै २००७ दरम्यान झालेला असावा. (केवळ अविवाहित पुरुष उमेदवार)
- • ऑफिसर्स ट्रेनिंग ॲकॅडमी (OTA) (महिला) साठी: जन्म ०२ जुलै २००१ ते ०१ जुलै २००७ दरम्यान झालेला असावा. (अविवाहित महिला, घटस्फोटित (ज्यांनी पुनर्विवाह केलेला नाही आणि ज्यांच्याकडे घटस्फोटाचा कायदेशीर हुकूमनामा आहे अशा निपुत्रिक महिला) आणि विधवा (ज्यांनी पुनर्विवाह केलेला नाही अशा निपुत्रिक महिला) पात्र आहेत).
- • टीप: वयोमर्यादा आणि वैवाहिक स्थितीबाबत सविस्तर आणि अचूक माहितीसाठी कृपया UPSC ने प्रसिद्ध केलेली अधिकृत जाहिरात पाहावी.
वेतनश्रेणी
- • प्रशिक्षण कालावधीत उमेदवारांना स्टायपेंड (Stipend) दिले जाते. यशस्वी प्रशिक्षणानंतर लेफ्टनंट (Lieutenant) किंवा समकक्ष पदावर नियुक्ती झाल्यावर संरक्षण दलाच्या नियमांनुसार आकर्षक वेतनश्रेणी (Pay Level 10 of Defence Pay Matrix) आणि इतर भत्ते जसे की महागाई भत्ता, लष्करी सेवा भत्ता (MSP), गणवेश भत्ता, प्रवास भत्ता, घरभाडे भत्ता (ठराविक ठिकाणी), मुलांसाठी शिक्षण भत्ता, रेशन आणि वैद्यकीय सुविधा इत्यादी लागू होतात.
कामाची जबाबदारी
- ✔ निवड झालेल्या अधिकाऱ्यांवर त्यांच्या संबंधित दलामध्ये (लष्कर, नौदल, हवाई दल) खालील प्रकारच्या जबाबदाऱ्या सोपवल्या जातात:
- ✔ आपल्या तुकडी/युनिटचे नेतृत्व करणे आणि जवानांना मार्गदर्शन करणे.
- ✔ लष्करी प्रशिक्षण आणि युद्धतंत्रात पारंगत होणे व इतरांना प्रशिक्षण देणे.
- ✔ राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी विविध मोहिमांमध्ये आणि ऑपरेशन्समध्ये सक्रिय सहभाग घेणे.
- ✔ शांती आणि युद्धकाळात देशाच्या सीमांचे संरक्षण करणे.
- ✔ प्रशासकीय कामे, सामग्री व्यवस्थापन आणि लॉजिस्टिक्स हाताळणे.
- ✔ नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी मदत आणि बचाव कार्यात योगदान देणे.
- ✔ आपल्या दलाच्या नियमांचे आणि शिस्तीचे पालन करणे व करवून घेणे.
निवड प्रक्रिया
- • लेखी परीक्षा: UPSC मार्फत वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी स्वरूपाची लेखी परीक्षा घेतली जाईल.
- • IMA, INA, AFA साठी: इंग्रजी, सामान्य ज्ञान, आणि प्राथमिक गणित (एकूण ३०० गुण).
- • OTA साठी: इंग्रजी आणि सामान्य ज्ञान (एकूण २०० गुण).
- • एसएसबी मुलाखत: लेखी परीक्षेत पात्र ठरलेल्या उमेदवारांना सर्व्हिसेस सिलेक्शन बोर्ड (SSB) द्वारे आयोजित केल्या जाणाऱ्या बुद्धिमत्ता आणि व्यक्तिमत्व चाचणीसाठी बोलावले जाईल. ही प्रक्रिया साधारणपणे ४-५ दिवसांची असते आणि यात मानसशास्त्रीय चाचण्या, गट चर्चा, मैदानी चाचण्या आणि वैयक्तिक मुलाखत यांचा समावेश असतो.
- • वैद्यकीय चाचणी: एसएसबीमध्ये यशस्वी ठरलेल्या उमेदवारांची संरक्षण दलाच्या मानकांनुसार सविस्तर वैद्यकीय चाचणी केली जाईल.
- • अंतिम गुणवत्ता यादी: लेखी परीक्षा आणि एसएसबी मुलाखतीमधील एकूण गुणांच्या आधारावर अंतिम गुणवत्ता यादी तयार केली जाईल आणि अकादमीनिहाय जागांनुसार उमेदवारांची निवड केली जाईल.
अर्ज शुल्क
- • सर्वसाधारण (General) / इतर मागासवर्गीय (OBC) उमेदवार: ₹२००/- (दोनशे रुपये फक्त).
- • अनुसूचित जाती (SC) / अनुसूचित जमाती (ST) / महिला उमेदवार: शुल्क नाही.
- • अर्ज शुल्क केवळ ऑनलाईन पद्धतीने (स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या कोणत्याही शाखेत रोख रक्कम जमा करून किंवा व्हिसा/मास्टर/रुपे क्रेडिट/डेबिट कार्ड किंवा एसबीआय नेट बँकिंग वापरून) भरता येईल.
अर्ज प्रक्रिया
- • इच्छुक आणि पात्र उमेदवारांनी केवळ UPSC च्या अधिकृत ऑनलाईन अर्ज प्रणालीच्या संकेतस्थळ upsconline.nic.in ला भेट देऊन ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज सादर करावेत.
- • अर्ज करण्यापूर्वी उमेदवारांनी 'एक वेळ नोंदणी' (OTR - One Time Registration) करणे आवश्यक आहे, जर त्यांनी आधीच OTR केलेले नसेल.
- • OTR प्रोफाइलमध्ये लॉग इन करून, "Latest Notification" टॅबखाली संयुक्त संरक्षण सेवा परीक्षा (II), २०२५ शी संबंधित लिंकवर क्लिक करावे.
- • अर्जाचे दोन भाग (Part-I आणि Part-II Registration) असतील. दोन्ही भाग काळजीपूर्वक भरावेत.
- • आवश्यक माहिती (शैक्षणिक, वैयक्तिक, संपर्क तपशील, परीक्षेचे केंद्र निवड इत्यादी) अचूकपणे भरावी.
- • निर्धारित आकारात आणि स्वरूपात अलीकडील पासपोर्ट साईज फोटो, सही आणि फोटो ओळखपत्राची प्रत अपलोड करावी.
- • अर्ज शुल्क (लागू असल्यास) ऑनलाईन पद्धतीने भरावे.
- • अर्ज अंतिमरित्या सबमिट करण्यापूर्वी भरलेली सर्व माहिती काळजीपूर्वक तपासून घ्यावी.
- • अर्ज यशस्वीरीत्या सबमिट केल्यानंतर त्याची एक प्रत डाउनलोड करून प्रिंट करावी आणि भविष्यातील संदर्भासाठी जपून ठेवावी.
महत्त्वाच्या तारखा
- • ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया सुरू होण्याची अंदाजित तारीख: २८ मे २०२५ (ही तारीख दिलेल्या माहितीतील पोस्ट डेटनुसार आहे)
- • ऑनलाईन अर्ज करण्याची अंतिम तारीख: १७ जून २०२५ (सायंकाळी ०६:०० वाजेपर्यंत)
- • अर्ज शुल्क (रोख भरल्यास) बँकेत जमा करण्याची अंतिम तारीख: सविस्तर जाहिरातीत पहावी.
- • लेखी परीक्षेची तारीख: १४ सप्टेंबर २०२५
महत्त्वाच्या सूचना
- ➤ उमेदवारांनी अर्ज करण्यापूर्वी UPSC ने प्रसिद्ध केलेली सविस्तर जाहिरात आणि परीक्षेचे नियम काळजीपूर्वक वाचावेत.
- ➤ केवळ ऑनलाईन पद्धतीनेच अर्ज स्वीकारले जातील.
- ➤ अर्जात दिलेली माहिती सत्य आणि अचूक असावी. कोणतीही खोटी माहिती आढळल्यास उमेदवारी रद्द केली जाईल.
- ➤ उमेदवारांनी स्वतःचा वैध ईमेल आयडी आणि मोबाईल नंबर OTR मध्ये नोंदवावा, कारण भरती प्रक्रियेसंबंधी सर्व सूचना याच माध्यमातून दिल्या जातील.
- ➤ शारीरिक आणि वैद्यकीयदृष्ट्या तंदुरुस्त असणे आवश्यक आहे. उंची, वजन, दृष्टी इत्यादीबाबतचे निकष जाहिरातीत दिलेले आहेत.
- ➤ परीक्षेला जाताना प्रवेशपत्रासोबत (e-Admit Card) एक वैध फोटो ओळखपत्र (उदा. आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र, पॅन कार्ड, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स) सोबत बाळगणे अनिवार्य आहे.
- ➤ भरती प्रक्रियेशी संबंधित सर्व अद्ययावत माहितीसाठी UPSC च्या अधिकृत संकेतस्थळाला नियमित भेट द्यावी.
नोकरी ठिकाण
प्रशिक्षणासाठी निवड झालेल्या उमेदवारांना त्यांच्या संबंधित अकादमींमध्ये (डेहराडून, एझीमाला, हैदराबाद, चेन्नई) पाठवले जाईल. यशस्वी प्रशिक्षणानंतर, अधिकाऱ्यांची नेमणूक भारतामध्ये किंवा परदेशात (आवश्यकतेनुसार) कोणत्याही ठिकाणी होऊ शकते.